تصویر فسیل شدن یه گروگان گیر

بخش مهمی از کارتون های دوران بچگی من و به گمونم بچگی خیلیا تا سالها بعد از این، مجموعه کارتونهای کمپانی برادران وارنر تحت عنوان Looney Tunes است که البته بعدا اسم این مجموعه شد Merry Melodies ...نکاتی که این کارتون ها را فوق العاده جذاب می کنه داستان پردازی بی نظیر٬ شخصیت سازی منحصر به فرد و مهمتر از همه صدای مل بلانک Mel Blanc روی این کارتون ها است. اکثر شخصیت های این کارتون ها به خاطر صداگزاری بی نظیر مل بلانک انقدر جذاب می شن...به هر حال این بار من به ترتیب از محبوبترین تا منفورترین شخصیت های این مجموعه کارتونها از نظر خودم را لیست کردم:

۱- دافی داک (Daffy Duck):

محبوبترین شخصیت کارتونی توی آهنگ های لونی از نظر من دافیه...جنون سرسام آورش منو مجذوب می کنه...این که هیچ وقت قابل پیش بینی نیست...خلاصه اگه من قرار باشه یه شخصیت کارتونی باشم ترجیح می دم دافی داک باشم!!!

۲- یوسمیتی سام (Yosemite Sam):

کلاسیک ترین شخصیت نقش بد کارتون ها یوسمیتی سامه...جدیت همیشگی اش...خستگی ناپذیریش...این که همیشه پر از افکار پلیده...بی نظیره...شاید تنها نقش بدی باشه که منتظری یه اتفاق ناجور براش بیوفته چون عاشق واکنش اش و عصبانیتشی.....

۳- باگز بانی (Bugs Bunny):

باگز بانی با این که اکثریت قریب به اتفاق مواقع شخصیت پیروز کارتونه...اما ازش نفرت پیدا نمی کنی...چون فوق العاده باهوشه...تیزه...تکیه کلاماش محشرن...می دونه چی بگه که اساسی طرف را بسوزونه...اگه حال کسی را می گیره...واسه شانس الکی یا سرنوشت مزخرف کارتونی نیست...فقط به خاطر زرنگی بی نظیرشه...

۴- سیلوستر (Sylvester):

سیلوستر با اون حرف زدنش که همه عالمو تفی می کنه...یکی از بدشانس ترین موجودات آهنگ های لونیه (بعد از کویوت)...اما احمق نیست...نامردیه همه بلاهایی که سرش میارن...اما با این که تو کارتون ها خیلی مجالش نمی دن...اونجاهایی که می ذارن خودشو نشون بده...حال همه را اساسی می گیره...

۵- اسپیدی گونزالس (Speedy Gonzales):

اسپیدی گونزالس...حتی لاقل به خاطر لهجه اسپانیایی اش...Andale! Andale! Ariba! Ariba!...دوست داشتنیه...سومبررو بزرگش (کلاه مکزیکی اش)...اما بیشتر از خودش من از رفیقاش خوشم میاد یا از پسرعموش اسلوپوک رودریگز (Slowpoke Rodriguez)...که همیشه مست ان...و فوق العاده تنبل.... 

۶- گوسامر (Gossamer):

گوسامر٬ غول نارنجی و پشمالو کارتونه که بیشتر از این که کسی ازش بترسه...خودش از تصویر خودش می ترسه...کلی دغدغه داره و خیلی روی نظر بقیه در مورد خودش حساسه...کفش ورزشی هاش منو کشته!!!

۷- المر فاد (Elmer Fudd):

المر فاد٬ شخصیت همیشه مغلوب...احمق...خپل و کچلیه که بنده خدا مغزش نمی کشه از پس بقیه شخصیت ها بر بیاد...عاشق خوراک خرگوشه...آدم حریص و یه دنده ایه...

۸- پورکی پیگ (Porky Pig):

خوک خپل و لکنت زبونی که با وجود تموم بلاهایی که سرش میاد آخر هر کارتون یه جورایی اساسی تلافی می کنه (اون قسمت مسابقه رادیویی که مجری اش دافیه را دیدید؟)...من به خاصه نقش اش به عنوان کادت تویه کارتونای داک داجرز را خیلی دوست دارم...

۹- بیکی بوزارد (Beaky Bozzard):

شاید به خاطر علاقه ام به کرکس از بیکی خوشم میاد...کرکس کچل و خجالتی...

بقیه شخصیت هایی که ازشون خوشم میاد جادوگر هیزل (Witch Hazel) و تورو (Toro the Bull)....

اما شخصیت های منفور:

منفورترین مادربزرگ (Granny) توی کارتونای سیلوستر و تویتیه...که کور و پیر و احمق و بیشعوره...و حالمو به هم می زنه از بس طرفداری این جوجه بدترکیب را می کنه...

در مقام دوم تویتی (Tweety) قرار داره...از بس لوس و ننر و لج در بیاره........

در مرتبه سوم رود رانر (Road Runner)...چون که اصلا عادلانه نیست کارتونش...و از بس تم کارتوناش تکراریه....

در مرتبه چهارم...کویوت (Coyote)...برای این که انقدر مصرانه به این رود رانر گیر داده....باید همون اول کار از این کارتون استعفا می داد!!!!!!!!!!!!

بعد هم فاگهورن لگهورن (Foghorn Leghorn) و بارن یارد داگ (Barnyard Dawg) و اون جوجه عقابه توی کارتونشون...از بس که هی به هم ور می رن!!!!!!

یه بخش از کارتون هایی که از تلویزیون دوران ما!!! پخش می شد...کارتونایی بودن که مربوط به اروپای غربی بودن...به جز کارتونای انگلیسی که بعدا به طور مفصل بهشون می پردازم...کارتونای اروپای غریی خیلی پراکنده و کم بودن...انقدر که بین بقیه کارتون ها گم بودن...که این هم به خاطر فعالیت محدود کشورهای اروپای غربی تو صنعت انیمیشن و هم ظرفیت کم تلویزیون ملی واسه نشون دادن کارتوناشون بود...

۱- الفی اتکینز:

الفی اتکینز (Alfons Aberg) معروفترین و شاید محبوب ترین کارتون اروپای غربیه که می شناسم...ماجراهای الفی در اصل یه مجموعه کتاب مصورن...تو این کتابا الفی یه پسره با موهای وزوزی و کوتاه و باباش و پیپش و خلاصه کلی نکته اخلاقی! و آموزنده...طراح الفی یه جایی گفته بود که "واقعیت خودش یه داستان سحرآمیزه" و عقیده داشت که بچه ها بیشتر از هر کس به این اصل پایبندند. الفی یه کارتون سوئدی بود که همه جای دنیا به خاصه توی انگلیس طرفدار داشت و نسخه ای که تو ایران پخش می شد هم از روی دوبله انگلیسی کارتون پخش می شد. آخرین کتاب الفی سال ۲۰۰۶  به بازار اومد.

یه چیزی که واسه من خیلی جالبه شباهت شخصیت کاریکاتور های ناجی ال علی (کاریکاتوریست فلسطینی) که اسمش هندلا (هنتلا) بود به شخصیت الفیه...

۲- بارباپاپا:

بارباپاپا (Barbapapa) کارتونای کوتاه پنج دقیقه ای بودن که به ماجراهای موجودات خمیری شکل می پرداختن که قابلیت اینو داشتن که شکل عوض کنن و تغییر قیافه بدن (بارباپاپا عوض می شه)...کیفیت کارتون خیلی بالا نبود...و با وجود این که من خیلی ازش لجم می گرفت این کارتونه به ۳۰ زبان مختلف تو دنیا ترجمه شده و خیلی طرفدار داره!! این کارتون اصلش از روی کتابای مصور فرانسوی منشا گرفته.

۳- فردی مورچه سیاه

فردی مورچه سیاه (Ferdy, Die Amesie) کارتون خیلی خیلی محبوب منه که ساخت آلمان غربی بود و ماجرای یه مورچه سیاه و دوستاش که شامل یه کنه! یه سگ که یه جور حشره بین سوسک و کفش دوزکه...اسبش که یه ملخه...خانم کفش دوزک و یه عالمه شخصیت دیگه اس...فردی همیشه یه دستمال گردن می بست...و کفشای اسپرت قرمز می پوشید!!

۴- واتو واتو:

واتو واتو (Wattoo Wattoo) کارتونی فرانسوی ساخته ۱۹۷۸  که هر قسمتش پنج دقیقه طول می کشید (گیر فرانسویا به پنج دقیقه را نمی فهمم من) و توی اون پنج دقیقه قرار بود به بچه ها نکات اخلاقی آموزش بده...واتو واتو موجود عجیب غریب...که از سیاره مکعبی آگوست اومده بود (خود واتو واتو یه بیضی مشکی سفید با یه جفت بال و دم بود)...و به کمک موجوداتی شبیه غاز میومد تا از پس مشکلاتشون بر بیان!!!

۵- Janosch:

رویاهای یانوش (Janosch traumstunde) روایت ها و داستان های خلاقانه و متفاوتی بود که معمولا شخصیت اصلی اش یه بچه بود...یکی از معروفترین قسمت های یانوش همینه که عکسشو می بینید...که یه بچه یه دوست خیالی داشت که به شکل یه سرخپوست بود و با این که فقط اون می دیدش...اما می تونست توی دنیا اطراف بچهه تاثیر بذاره...

۶- کوتلاس:

کوتلاس (Cuttlas) بعد از همه این کارتونا پخش شد...اما بهترینشون به نظر منه...با این که از طراحی خیلی ساده و پیش پا افتاده (مدل چشم چشم یه گردو دماغو دهن دو ابرو!!!) برخوردار بود اما داستاناش...موسیقی متن اش...محاوره هاش در حد فیلمای اسکار بود...من هنوزم فکر می کنم که تلویزیون ملی نفهمید چی داره پخش می می کنه...یکی دو قسمتشو پخش کرد و بعدشم سر و ته قضیه را هم اورد...به هر حال کوتلاس محصول اسپانیاست...اولین سری اش 1983 طراحی شد...هنوزم قسمتای جدیدش تولید می شه...

کارتون های اروپای شرقی یه زمانی تنها کارتونهایی بودن که توی ایران نشون داده می شدن. مسلما به خاطر این که اونا از دل کشورهایی در اومده بودن که اون موقع زیر پرده سنگین کمونیسم و سانسور دولتی گسترده قرار داشتن٬ برای نمایش بدون نیاز به بازرسی و سانسور مجدد آماده بودن. این باعث شد که سالهای اول کودکی نسل من به تماشای کارتونایی که عمدتا از اروپای شرقی منشا گرفته بودن سپری بشه. هر چند که همزمان با اونا تعدادی کارتون انگلیسی و ژاپنی هم پخش می شد که بعدا بهشون می پردازم. مزیت دیگه ی کارتونای اروپای شرقی این بود که اکثرشون نیاز به دوبله نداشتن.

اروپای شرقی یه زمانی مهد انیمیشن اروپا بود٬ اما بعد از فروپاشی کمونیسم٬ کمپانی های انیمیشن یکی یکی به خاطر از دست دادن حمایت دولتی و از طرفی مهاجرت گسترده طراحانشون به غرب ورشکسته شدن. برای بعضی از کارتون های اروپای شرقی حتی آرشیوی هم باقی نمونده گرچه که این اواخر تلاش هایی واسه احیای صنعت انیمیشن توی اروپای شرقی صورت گرفته اما بعید می دونم دیگه هرگز به اون اوج خلاقیتشون که زیر سایه سانسور و امکانات محدود چنین آثاری را تولید کردن٬ برسن.

خوب اینجا بعضی از کارتونهای قدیمی که یادم بوده یا پیدا کردم را گذاشتم.

۱- گوستاو (Gustavus):

از اون مواردی بود که خیلی پراکنده پخش شد. یارو همیشه خاکستری پوش بود و همیشه همه جور بلایی سرش میومد. این کارتون محصول مجارستان (۱۹۶۴) بود و تو خیلی از کشور های بلوک شرق یه سمبل محسوب می شد.

۲- پروفسور بالتازار

شاید بالتازار (Baltazar) بیشترین شخصیت کارتونی دوران کودکیمون باشه که به یادمون مونده. کارتون ساخت یوگسلاوی سابق بود و قضیه یه پروفسور بود که سعی می کرد مشکلات شهر بالتازار را با اختراعات عجیب غریبش که از یه قطره بیرون میومدن حل و فصل کنه. سال ۲۰۰۶ پارلمان کرواسی٬ بالتازار را به عنوان نماد شهر زاگرب انتخاب کرد.

۳- بولک و لولک:

داستان های بولک و لولک(Bolek i Lolek)٬ اولین کارتونی بود که بعد از انقلاب از تلویزیون ایران پخش شد. ماجراهای عجیب و غریب پر از خیالپردازی. بچه که بودم خیلی ازشون خوشم میومد اما نمی دونم چرا بعد از یه مدت خیلی لجم را در میوردن! به هر حال این دوتا که اولین بار ۱۹۶۴ ترسیم شدن٬ محصول کشور لهستان بودن و اسمشون را طراحشون از روی اسم پسراش انتخاب کرده بود. (به برادران کاچینسکی (رئیس جمهور فعلی و نخست وزیر سابق لهستان) لقب بولک و لولک دادن).

۴- نو پوگودی

نو پوگودی (Nu Pogodi) کارتون روسی ساخت ۱۹۶۹ بود که قضیه یه گرگ احمق و یه خرگوش زبل را مطرح می کرد. اگه کسی دیده باشدش٬ شباهت ماجراهاش به تام و جری خیلی زیاده٬ اما بلاهایی که سر گرگه میاد خلاقانه تره شاید. نکته جالب اینه که خالق نو پوگودی تام و جری را تا ۱۹۸۷ ندیده بود. قضیه اسم نو پوگودی هم این بود که آخر هر قسمتش گرگه داد می زد Nu Sajez Pogodi! یعنی که "منتظر باش خرگوش زبل" یا همچین چیزی.

۵- پت و مت

پت و مت را خیلی دیرتر از بقیه این کارتونها گذاشت اما با این حال شاید بهترینشون بود. آهنگش هم که همه بلدن. توضیح هم نمی خواد. ۱۹۷۶ اولینشون ساخته شد و تا حالا ادامه داره. گرچه سری های اولش خیلی بهتر بودن. همون هفت هشتایی که تلویزیون هی نشون می داد را می گم! راستی بازی کامپیوتری پت و مت امسال میاد!

۶- کرتک

Krtek داستان یه موش کور بود که همیشه واسه مشکلاتش راه حل های خلاقانه اما تا حدی احمقانه پیدا می کرد. ساخت مجارستانه گمون کنم.

چند تا کارتون دیگه هم فقط عکساشون را می ذارم٬ بعضیاشون را خودمم چیز زیادی ازشون یادم نمیاد. بقیه را هم حوصله توضیح دادن ندارم.